Slaap als herstelmechanisme bij burn-out

Wat blauwlicht blokkerende brillen werkelijk doen aan je slaapkwaliteit

Femke de Vries Femke de Vries
· · 9 min leestijd

Je kent het wel: je ligt in bed, het is al laat, maar in plaats van te slapen, scroll je nog even door je telefoon. De helderblauwe gloed van het scherm verlicht je kamer.

Inhoudsopgave
  1. Wat is blauwlicht eigenlijk?
  2. Hoe blauwlicht je slaap beïnvloedt
  3. Wat doen blauwlicht blokkerende brillen?
  4. Is een blauwlicht bril voor iedereen?
  5. Wetenschappelijk bewijs en resultaten
  6. Alternatieven voor een blauwlicht bril
  7. Conclusie: Werken ze echt?
  8. Veelgestelde vragen

De volgende dag voel je je vermoeid, alsof je nachtrust is gestolen.

De oplossing die overal online wordt aangeprezen? Een blauwlicht blokkerende bril. Ze beloven beter slapen en minder vermoeide ogen, maar doen ze dat ook echt? In dit artikel duiken we diep in de wereld van blauwlicht en ontdekken we wat deze brillen werkelijk voor je slaapkwaliteit betekenen.

Wat is blauwlicht eigenlijk?

Om te begrijpen wat een blauwlicht bril doet, moeten we eerst weten wat blauwlicht is. Blauwlicht is een soort licht met een korte golflengte en hoge energie.

De grootste bron van blauwlicht is de zon. Tegenwoordig worden we ook blootgesteld aan kunstmatig blauwlicht van schermen zoals smartphones, laptops en televisies.

Natuurlijk blauwlicht van de zon is belangrijk voor ons lichaam. Het zorgt ervoor dat we alert wakker worden en helpt ons biologische ritme te regelen. Echter, de hoeveelheid kunstmatig blauwlicht die we tegenwoordig via schermen binnenkrijgen, is een ander verhaal. Vooral in de avonduren kan dit storend werken op ons slaapritme.

Hoe blauwlicht je slaap beïnvloedt

Ons lichaam heeft een interne klok, ook wel het circadiane ritme genoemd. Deze klok regelt wanneer we wakker zijn en wanneer we willen slapen. Een belangrijke schakel hierin is het hormoon melatonine.

Melatonine wordt aangemaakt zodra het donker wordt en zorgt ervoor dat we slaperig worden.

Blauwlicht onderdrukt de aanmaak van melatonine. Onderzoek toont aan dat blootstelling aan blauwlicht in de avond de melatonineproductie met wel 50 procent kan vertragen.

Als je dus tot laat op je scherm kijkt, vertel je je lichaam eigenlijk dat het nog steeds dag is. Je slaap verzet zich en je valt moeilijker in slaap.

Wat doen blauwlicht blokkerende brillen?

Blauwlicht blokkerende brillen zijn ontworpen om een deel van het blauwlicht tegen te houden.

Ze hebben speciale lenzen die een filter hebben. Afhankelijk van het type bril kunnen deze lenzen een percentage van het blauwe licht tegenhouden, variërend van 20 procent tot wel 99 procent. Een voordeel is dat ze vaak ook wat geel of oranje kleuren, wat het beeld op je scherm warmer maakt.

De werking op de lange termijn

De vraag is: vermindert dit de impact op je melatonineproductie? Studies laten zien dat het dragen van een bril die 99 procent van het blauwlicht blokkeert, de melatonineproductie inderdaad minder remt.

Dit betekent dat je lichaam beter voorbereid is op de slaap. Er is echter een verschil tussen de aanmaak van melatonine en de daadwerkelijke slaapkwaliteit.

Sommige onderzoeken tonen aan dat het dragen van deze brillen helpt om sneller in slaap te vallen. Andere studies laten geen significant verschil zien in de totale slaapduur of hoe diep je slaapt. Een factor die hierbij meespeelt is de hoeveelheid licht die je nog binnenkrijgt via de omgeving. Als je een blauwlicht bril draagt, maar je kamer verder nog fel verlicht is, heeft de bril minder effect. De bril is dus een hulpmiddel, maar geen magische oplossing.

Is een blauwlicht bril voor iedereen?

Je vraagt je misschien af: moet ik er zelf ook een kopen?

Het antwoord hangt af van je gewoontes. Als je een echte nachtbraker bent die tot diep in de nacht doorwerkt op een laptop, kan een blauwlicht bril zeker helpen. Vooral als je last hebt van vermoeide ogen, ook wel computerogen genoemd, kan het dragen van een bril verlichting bieden.

De brillen verminderen de schittering van het scherm, wat je ogen rustiger maakt. Voor mensen die al om 21:00 uur stoppen met schermen, is de impact waarschijnlijk minder groot.

De mentale factor

De grootste winst is te behalen door je schermgebruik te beperken vlak voor het slapen.

Er is ook een psychologisch effect. Als je een speciale bril aanschaft, ben je je meer bewust van je slaapritme. Dit kan je helpen om betere gewoontes aan te leren. Je gaat wellicht eerder je telefoon wegleggen omdat je de bril opzet.

Dit gedrag op zichzelf verbetert je slaap al enorm. De bril fungeert hier als een stok achter de deur.

Wetenschappelijk bewijs en resultaten

Wetenschappelijke studies geven een genuanceerd beeld. Een onderzoek van de Universiteit van Houston toonde aan dat deelnemers die een blauwlicht blokkerende bril droegen, meer melatonine aanmaakten in de avond.

Een ander onderzoek, uitgevoerd door Harvard-onderzoekers, liet zien dat deelnemers met zo’n bril sneller in slaap vielen en zich overdag minder slaperig voelden. Echter, de resultaten verschillen per persoon. Factoren zoals leeftijd, hoeveelheid schermgebruik en de helderheid van de schermen spelen een rol. Het is dus geen wondermiddel voor iedereen, maar het kan zeker een positieve bijdrage leveren.

Alternatieven voor een blauwlicht bril

Hoewel brillen handig zijn, zijn er andere manieren om je slaap te verbeteren zonder geld uit te geven. De meest effectieve methode is het beperken van avondschermgebruik een tot twee uur voor het slapen.

Als je toch moet werken, kun je de nachtmodus of 'donkere modus' op je apparaat inschakelen.

Waar op te letten bij de aankoop

Deze verandert de kleuren van je scherm naar warmer tinten, wat vergelijkbaar is met het effect van een blauwlicht bril. Daarnaast is het verstandig om de helderheid van je scherm te verlagen. Ook je bioritme resetten in de ochtend helpt je lichaam om melatonine aan te maken.

Als je besluit een blauwlicht bril te kopen, let dan op de specificaties. Zoek naar brillen die minimaal 90 procent van het blauwlicht blokkeren.

Merken zoals Gunnar Optiks of Flixster zijn bekend, maar er zijn veel opties online te vinden. Let op dat de lenzen niet te donker zijn, zodat je nog steeds goed kunt zien tijdens het werken. Sommige brillen hebben een lichte kleuring, terwijl andere bijna oranje zijn. Kies wat voor jou comfortabel aanvoelt.

Conclusie: Werken ze echt?

De vraag is: doen blauwlicht blokkerende brillen echt wat ze beloven voor je slaapkwaliteit? Het antwoord is ja, maar met een kanttekening.

Ze helpen de melatonineproductie te beschermen en verminderen oogspanning, wat bijdraagt aan een gezondere slaaparchitectuur.

Echter, ze zijn geen vervanging voor goed slaapgedrag. De beste resultaten behaal je door de bril te combineren met het verminderen van schermgebruik voor het slapen. Dus, als je je slaap wilt verbeteren, kan een blauwlicht bril een handige toevoeging zijn, maar de grootste verandering begint bij jezelf.

Veelgestelde vragen

Helpt een blauw licht bril om beter te slapen?

Blauwlicht blokkerende brillen kunnen inderdaad helpen om beter te slapen, maar de effecten zijn niet altijd even duidelijk. Onderzoek toont aan dat het gebruik van een dergelijke bril kan leiden tot een verhoogd melatonine niveau en een snellere inslaaptijd, zoals aangetoond door het RIVM in 2019.

Werken brillen die blauw licht blokkeren echt om beter te slapen?

Studies, zoals gepubliceerd in Chronobiology International, suggereren dat blauwlicht blokkerende brillen de slaapkwaliteit kunnen verbeteren. Door het verminderen van de blootstelling aan blauw licht in de avond, kan het lichaam beter in staat zijn om zijn natuurlijke slaapritme te reguleren en de melatonineproductie te optimaliseren.

Wat is de beste anti-blauw licht bril?

Er is geen enkele "beste" anti-blauw licht bril, omdat de effectiviteit afhangt van verschillende factoren, zoals het percentage blauw licht dat de bril blokkeert en de persoonlijke gevoeligheid. Brillen met een hoge blokkeringsgraad, zoals 99%, zijn vaak effectiever, maar het is belangrijk om te experimenteren om te vinden wat het beste werkt voor jou.

Hoe lang voor het slapengaan moet ik een bril met blauwlichtfilter dragen?

Om je natuurlijke slaapcyclus te behouden, is het aan te raden om een bril met blauwlichtfilter 2-3 uur voor het slapengaan te dragen. Dit helpt om je hersenen te signaleren dat het donker wordt, waardoor je lichaam beter voorbereid is op de slaap en het moeilijker wordt om in slaap te vallen.

Hoeveel uur voor het slapengaan moet je een bril met blauwlichtfilter dragen?

Voor optimale resultaten is het aanbevolen om een bril met blauwlichtfilter 2-3 uur voor het slapengaan te dragen. Dit geeft je lichaam voldoende tijd om zich voor te bereiden op de slaap en voorkomt dat het denkt dat het nog steeds overdag is, wat de slaapkwaliteit kan beïnvloeden.


Femke de Vries
Femke de Vries
Burn-out Preventie Expert en Psycholoog

Femke helpt bedrijven burn-out te voorkomen met behulp van digitale zelfmonitoring tools.

Meer over Slaap als herstelmechanisme bij burn-out

Bekijk alle 34 artikelen in deze categorie.

Naar categorie →
Lees volgende
Waarom slaap het krachtigste wapen is tegen burn-out en hoe je het meet
Lees verder →